Jan Darosław Amborski

Dziennikarz, encyklopedysta, wydawca, profesor języka francuskiego
24.11.1838 20.11.1905 Włostowicach

Biografia

Jan Darosław Amborski urodził się w Włostowicach i gimnazjum ukończył w Lublinie, a następnie studiował na Uniwersytecie w Kijowie. Za działalność w polskich organizacjach niepodległościowych został relegowany z uniwersytetu przez władze carskie.

W 1863 wziął udział w powstaniu styczniowym jako naczelnik wydziału prasy Rady Prowincjonalnej Galicji Zachodniej, a potem jako naczelnik policji narodowej w Krakowie. Podczas powstania redagował wraz z Józefem Szujskim i Tadeuszem Żulińskim pismo Wolność.

Po powstaniu trafił do emigracji we Francji, gdzie działał w polskich stowarzyszeniach oraz jako dziennikarz. W Paryżu zaprzyjaźnił się z Arturem Grottgerem.

Po powrocie do kraju osiadł we Lwowie, z którym związał resztę życia. Przez ponad 30 lat uczył języka francuskiego na Politechnice i Uniwersytecie we Lwowie. Zaangażował się jako redaktor i wydawca, pisał do lwowskich dzienników, m.in. Ruch Literacki. Współpracował z warszawskim czasopismem Kłosy.

Za pieniądze uzyskane z pożyczki kupił drukarnię we Lwowie. Drukarnia uzyskała możliwość reprezentacji (obok 6 innych drukarń) na lwowskiej Powszechnej Wystawie Krajowej w 1894. Drukarnia wydawała pisma takie jak Pastor Bonus, Przegląd Lwowski, Wiadomości Kościelne, Chatai Nowiny.

Wspierał edukację ubogiej ludności poprzez popularyzowanie literatury polskiej. W 1881 współtworzył Towarzystwo Oświaty Ludowej. Po powołaniu w 1882 przez Kraszewskiego lwowskiego stowarzyszenia Macierz Polska brał udział w pracach jego Rady Wykonawczej. Kraszewskiemu poświęcił książeczkę o sławnym pisarzu J. I. Kraszewskim, założycielu Macierzy Polskiej.

Wydał podręczniki do nauki języka francuskiego: Zbiorek prawideł wymawiania języka francuskiego, Gramatykę języka francuskiego na podstawie języka polskiego, Wypisy francuskie oraz czterotomową Poezję Mieczysława Romanowskiego, Lwów 1883. W 1875 wydał we Lwowie biografię francuskiego poety Pierre'a-Jeana de Bérangera.

Część swojego księgozbioru ofiarował Bibliotece Ossolińskiej.

Był encyklopedystą oraz edytorem wydawnictwa pt. Encyklopedia. Zbiór wiadomości z wszystkich gałęzi wiedzy, polskiej encyklopedii wydanej w latach 1898–1907 przez Macierz Polska.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współtworzył Towarzystwo Oświaty Ludowej (1881)
Uczestniczył w pracach Macierzy Polskiej i redagował Encyklopedię Macierzy Polskiej (1898–1907)
Założył drukarnię we Lwowie, która brała udział w lwowskiej Wystawie Krajowej w 1894
Wydał podręczniki do nauki języka francuskiego i biografię Bérangera (1875)
Ponad 30 lat nauczał języka francuskiego na Politechnice i Uniwersytecie we Lwowie

Ciekawostki

Posługiwał się kilkoma pseudonimami, m.in. Alfons dell’Ambra, J. A. M. B., Darosław Janowski, J. A. M. Borski, Włostowicki
W Paryżu nawiązał przyjaźń z artystą Arturem Grottgerem
Część swojego księgozbioru przekazał Bibliotece Ossolińskiej

Udostępnij