Wanda Szemplińska-Stupnicka
Biografia
Wanda Szemplińska-Stupnicka była polską szybowniczką i pracownikiem naukowym Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN. W czasie okupacji przebywała w Warszawie i przeżyła powstanie warszawskie. Po wojnie ukończyła Gimnazjum Limanowskiego na Żoliborzu. Od 1948 r. uprawiała szybownictwo, była członkiem Aeroklubu Warszawskiego, a w 1951 r. zdobyła Srebrną i Złotą Odznakę Szybowcową. Wielokrotnie była rekordzistką Polski i świata. W 1954 r. przelotem 555 km zdobyła Diamentową Odznakę Szybowcową, będąc pierwszą kobietą w Polsce i drugą na świecie, która ją uzyskała. W 1955 r. wzięła udział w wyprawie do Indii, pilotując szybowiec, na pokładzie którego zasiadał premier Jawaharlal Nehru. Pod koniec lat 50. zakończyła karierę lotniczą i poświęciła się pracy naukowej.
Ukończyła Politechnikę Warszawską, a następnie pracowała w katedrze mechaniki lotu Wydziału Lotniczego. W latach 1956–1959 brała udział w opracowaniu projektu motoszybowca AW-31 (AW-5L). W 1964 r. obroniła pracę doktorską związaną z teorią drgań nieliniowych. W 1971 r. uzyskała stopień doktora habilitowanego. Od 1971 do 2002 r. była pracownikiem Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN; w 1979 r. została profesorem nadzwyczajnym i kierowała Samodzielną Pracownią Dynamiki Stosowanej. W swoich badaniach zajmowała się mechaniką ciała stałego i cieczy, w tym dynamiką nieliniową i mechaniką lotu.
Jako visiting professor pracowała na Cornell University i Virginia Polytechnic Institute and State University w USA, wykładała na MIT i Princeton University.
W życiu prywatnym była żoną Jacka Stupnickiego i matką Krzysztofa. Swe doświadczenia szybowcowe opisała w książkach „Jak być ptakiem. Wspomnienia szybowniczki” oraz „Magia królowej”.
Rekordy szybowcowe
W swojej karierze ustanowiła liczne rekordy Polski i świata, m.in. rekordy z lat 1951–1957 w różnych konkurencjach, w tym rekordy przelotów i wysokości, a także kobiecy rekord świata prędkości przelotu po trasie trójkąta 100 km w 1954 r. (nie ratyfikowany). Jej wybitne osiągnięcia sportowe zostały nagrodzone Złotym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe.